{"id":1036,"date":"2024-11-13T15:34:05","date_gmt":"2024-11-13T14:34:05","guid":{"rendered":"https:\/\/gazeta-lipjani.info\/?p=1036"},"modified":"2024-11-13T15:34:05","modified_gmt":"2024-11-13T14:34:05","slug":"liberalizimi-i-vizave-dhe-pasojat-e-tij-per-kosoven-a-po-rritet-emigrimi-dhe-kerkesat-per-azil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gazeta-lipjani.info\/index.php\/2024\/11\/13\/liberalizimi-i-vizave-dhe-pasojat-e-tij-per-kosoven-a-po-rritet-emigrimi-dhe-kerkesat-per-azil\/","title":{"rendered":"Liberalizimi i vizave dhe pasojat e tij p\u00ebr Kosov\u00ebn: A po rritet emigrimi dhe k\u00ebrkesat p\u00ebr azil?"},"content":{"rendered":"\n<p>Q\u00eb nga shpallja e liberalizimit t\u00eb vizave p\u00ebr qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs n\u00eb prill t\u00eb vitit t\u00eb kaluar, shum\u00eb organizata joqeveritare dhe ekspert\u00eb kan\u00eb shprehur shqet\u00ebsime se ky hap mund t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsoj\u00eb fenomenin e njohur si &#8220;ikja e trurit&#8221;. Pavar\u00ebsisht alarmit t\u00eb ngritur nga k\u00ebto grupe, t\u00eb dh\u00ebnat e fundit tregojn\u00eb se nd\u00ebrsa emigrimi dhe migrimi i parregullt kan\u00eb p\u00ebsuar rritje, nuk \u00ebsht\u00eb evidentuar nj\u00eb rritje kaq drastike sa ishte paralajm\u00ebruar.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">T\u00eb dh\u00ebnat e k\u00ebrkesave p\u00ebr azil<\/h3>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb nga pasojat q\u00eb ka sjell\u00eb liberalizimi i vizave \u00ebsht\u00eb rritja e numrit t\u00eb k\u00ebrkesave p\u00ebr azil nga qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs. Sipas statistikave t\u00eb Zyr\u00ebs p\u00ebr Statistik\u00ebn e Bashkimit Evropian, <em>Eurostat<\/em>, n\u00eb periudh\u00ebn janar-korrik t\u00eb vitit 2024, mbi 550 qytetar\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs kan\u00eb k\u00ebrkuar azil n\u00eb vendet e BE-s\u00eb \u00e7do muaj. Ky num\u00ebr \u00ebsht\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb i lart\u00eb se mesatarja e k\u00ebrkesave p\u00ebr azil gjat\u00eb gjasht\u00eb viteve t\u00eb fundit.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo shif\u00ebr \u00ebsht\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se n\u00eb vitet 2015-2016, kur dhjet\u00ebra mij\u00ebra kosovar\u00eb emigruan drejt Bashkimit Evropian, p\u00ebrmes rrug\u00ebve ilegale t\u00eb Hungaris\u00eb. Viti 2024 ka regjistruar gjithsej 3,950 k\u00ebrkesa p\u00ebr azil, q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se numri total i k\u00ebrkesave t\u00eb b\u00ebra gjat\u00eb kat\u00ebr viteve t\u00eb m\u00ebparshme. Pik\u00ebrisht n\u00eb maj t\u00eb k\u00ebtij viti, u regjistrua numri m\u00eb i lart\u00eb i k\u00ebrkesave p\u00ebr azil, me 765 aplikime, shumica e t\u00eb cilave ishin paraqitur n\u00eb Franc\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Franca, destinacioni kryesor p\u00ebr k\u00ebrkesat e azilit<\/h3>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitet e fundit, Franca ka z\u00ebvend\u00ebsuar Gjermanin\u00eb si destinacionin kryesor p\u00ebr kosovar\u00ebt q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb azil. Ndryshe nga viti 2018, kur Gjermania ishte vendi m\u00eb i k\u00ebrkuar, n\u00eb vitet pasuese, Franca ka mbajtur pozitat e para, duke t\u00ebrhequr shumic\u00ebn e kosovar\u00ebve q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb strehim n\u00eb Bashkimin Evropian. Kjo \u00ebsht\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb leht\u00ebsimit t\u00eb procedurave p\u00ebr pun\u00ebsim n\u00eb disa shtete t\u00eb BE-s\u00eb, por gjithashtu p\u00ebr shkak t\u00eb mund\u00ebsis\u00eb q\u00eb kosovar\u00ebt t\u00eb marrin azil n\u00eb vende si Franca.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ekonomia dhe migrimi i trurit<\/h3>\n\n\n\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, duket se problemi i &#8220;ikjes s\u00eb trurit&#8221; dhe i emigrimit p\u00ebr arsye ekonomike nuk ka pasur nj\u00eb rritje t\u00eb menj\u00ebhershme q\u00eb mund t\u00eb kishte pritur, duke u bazuar n\u00eb shqet\u00ebsimet e ngritura nga disa organizata joqeveritare. N\u00eb fakt, numri i k\u00ebrkesave p\u00ebr lirim nga shtet\u00ebsia e Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb n\u00eb r\u00ebnie gjat\u00eb vitit 2024, duke sugjeruar se qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs, megjith\u00ebse po udh\u00ebtojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb, nuk jan\u00eb aq t\u00eb prirur t\u00eb heqin dor\u00eb nga shtet\u00ebsia e tyre p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb at\u00eb t\u00eb shteteve t\u00eb BE-s\u00eb. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zhvillim pozitiv, pasi tregon se shum\u00eb kosovar\u00eb preferojn\u00eb t\u00eb mbeten t\u00eb lidhur me atdhen\u00eb e tyre dhe t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb mund\u00ebsi brenda vendit t\u00eb tyre ose n\u00eb shtete t\u00eb tjera pa i dh\u00ebn\u00eb fund marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb tyre me Kosov\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Udh\u00ebtimet pa viza dhe rritja e fluksit t\u00eb udh\u00ebtar\u00ebve<\/h3>\n\n\n\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, nj\u00eb tjet\u00ebr pasoj\u00eb pozitive e liberalizimit t\u00eb vizave ka qen\u00eb rritja e fluksit t\u00eb udh\u00ebtar\u00ebve q\u00eb udh\u00ebtojn\u00eb p\u00ebr arsye turistike, biznesi apo \u00e7\u00ebshtje familjare. Me mund\u00ebsin\u00eb e udh\u00ebtimit pa viza p\u00ebr deri n\u00eb 90 dit\u00eb brenda periudh\u00ebs 6-mujore, shum\u00eb kosovar\u00eb kan\u00eb shfryt\u00ebzuar mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebtuar n\u00eb shtetet e zon\u00ebs Schengen, p\u00ebrfshir\u00eb destinacione t\u00eb njohura si Gjermani, Franc\u00eb, Itali dhe Spanj\u00eb. Ky fenomen \u00ebsht\u00eb ndihmuar edhe nga oferta t\u00eb shumta nga agjenci turistike dhe nga fakti q\u00eb qytetar\u00ebt kosovar\u00eb tani mund t\u00eb udh\u00ebtojn\u00eb leht\u00ebsisht n\u00eb vendet e BE-s\u00eb pa pasur nevoj\u00eb p\u00ebr aplikim p\u00ebr viz\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Aeroportit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Prishtin\u00ebs, numri i udh\u00ebtar\u00ebve ka p\u00ebsuar nj\u00eb rritje t\u00eb dukshme k\u00ebt\u00eb vit, duke vazhduar nj\u00eb trend rritjeje q\u00eb ka nisur q\u00eb n\u00eb vitet e m\u00ebparshme. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tregues i qart\u00eb se, edhe pse emigrimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shqet\u00ebsim, qytetar\u00ebt po shfryt\u00ebzojn\u00eb mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebtuar dhe zhvilluar lidhje me vende t\u00eb tjera, pa pasur nevoj\u00eb t\u00eb largohet nga vendi p\u00ebrfundimisht.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Kushtet p\u00ebr udh\u00ebtimin pa viza dhe mekanizmi i pezullimit<\/h3>\n\n\n\n<p>Liberalizimi i vizave p\u00ebr qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs lejon udh\u00ebtime pa viza p\u00ebr vizita turistike, \u00e7\u00ebshtje familjare, apo arsye t\u00eb ngjashme, por jo p\u00ebr pun\u00eb apo p\u00ebrfitime t\u00eb tjera. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, ka shum\u00eb mund\u00ebsi q\u00eb Bashkimi Evropian t\u00eb aktivizoj\u00eb &#8220;Mekanizmin e pezullimit t\u00eb vizave&#8221; n\u00ebse ndodhin abuzime t\u00eb mundshme, si p\u00ebr shembull nj\u00eb rritje t\u00eb konsiderueshme t\u00eb migrimit t\u00eb parregullt ose k\u00ebrkesave p\u00ebr azil me shkall\u00eb t\u00eb ul\u00ebt pranimi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ky mekaniz\u00ebm mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb pezullimin e p\u00ebrjashtimit nga viza p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb caktuar, n\u00ebse ndodhin kat\u00ebr skenar\u00ebt q\u00eb p\u00ebrmenden, duke p\u00ebrfshir\u00eb migrimin e parregullt, k\u00ebrkesat e shumta p\u00ebr azil dhe rrezikun p\u00ebr sigurin\u00eb e shteteve an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">P\u00ebrfundim<\/h3>\n\n\n\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, liberalizimi i vizave p\u00ebr qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs ka sjell\u00eb disa pasoja t\u00eb p\u00ebrziera. Nd\u00ebrsa emigrimi dhe k\u00ebrkesat p\u00ebr azil jan\u00eb rritur, ky fenomen ka qen\u00eb m\u00eb i moderuar se sa ishte parashikuar nga shum\u00eb organizata joqeveritare. Sidoqoft\u00eb, \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se mund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebtuar pa viza ka leht\u00ebsuar qasjen e kosovar\u00ebve n\u00eb tregjet dhe mund\u00ebsit\u00eb evropiane, duke sjell\u00eb nj\u00eb fluks m\u00eb t\u00eb madh udh\u00ebtar\u00ebsh dhe nj\u00eb rritje t\u00eb mund\u00ebsive p\u00ebr lidhje dhe integrim n\u00eb vendet e BE-s\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u00eb nga shpallja e liberalizimit t\u00eb vizave p\u00ebr qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs n\u00eb prill t\u00eb vitit t\u00eb kaluar, shum\u00eb organizata joqeveritare dhe ekspert\u00eb kan\u00eb shprehur shqet\u00ebsime se ky hap mund t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsoj\u00eb fenomenin e njohur si &#8220;ikja e trurit&#8221;. Pavar\u00ebsisht alarmit t\u00eb ngritur nga k\u00ebto grupe, t\u00eb dh\u00ebnat e fundit tregojn\u00eb se nd\u00ebrsa emigrimi dhe migrimi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1037,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1036","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kosova"},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gazeta-lipjani.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gazeta-lipjani.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gazeta-lipjani.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta-lipjani.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta-lipjani.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1036"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gazeta-lipjani.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1036\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1038,"href":"https:\/\/gazeta-lipjani.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1036\/revisions\/1038"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta-lipjani.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gazeta-lipjani.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta-lipjani.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gazeta-lipjani.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}